open onderzoek
|
Het Forum voor Praktijkgericht Onderzoek is samen met vier hogescholen en de Surf Foundation een actie gestart om publicaties van lectoren en lectoraten via internet te ontsluiten. Het doel is de toegankelijkheid van onderzoeksresultaten te verbeteren en de kenniscirculatie te vergroten.
Hier onder vindt u informatie over:
Hoe komen publicaties van lectoren op www.lectoren.nl?
Inmiddels heeft een groot aantal hogescholen een database voor het opslaan en ontsluiten van publicaties en andere kennisproducten van lectoraten. Via deze zogenaamde ‘repositories’ kunnen de publicaties weer zichtbaar worden op onder andere de HBO-Kennisbank en op de vernieuwde website www.lectoren.nl. Op deze website worden uw publicaties automatisch opgenomen bij uw profiel en bij het profiel van uw kenniskring. Bijkomend voordeel is dat deze publicaties dan ook worden opgeslagen in het e-Depot (het digitale archief) van de Koninklijke Bibliotheek. Het is dus van belang dat ook uw hogeschool over een repository beschikt of gaat beschikken. Zie voor meer informatie rechts.
Hoe zit het met de kwaliteitscontrole?
U bepaalt zelf welke publicaties ontsloten worden. Hiermee bepaalt u dus ook het niveau van de publicaties. Daarnaast maken deze onderzoeksdatabanken ook andere manieren van kwaliteitscontrole mogelijk. Denk bijvoorbeeld aan interactieve publieke discussies, open peer review en gebruikersstatistieken.
Mag dit wel van mijn uitgever?
Nog even afgezien van het feit dat het auteursrecht feitelijk bij de hbo-instelling ligt (CAO hbo artikel E 7), willen veel auteurs graag hun publicatie opgenomen zien in een relevant tijdschrift, of hun boek uitgeven via een uitgever. Deze uitgevers hebben standaardcontracten die voorzien in volledige overdracht van de auteursrechten aan hen.
Dit is niet nodig: er zijn al verschillende licenties ontwikkeld waarbij aan de uitgever een aantal rechten worden overgedragen die nodig zijn voor het publiceren en verspreiden van de publicatie, maar waarbij het auteursrecht bij de oorspronkelijke auteursrechthebbende blijft. En waardoor uw publicaties beschikbaar blijven voor www.lectoren.nl (eventueel na een embargo). Steeds meer uitgevers gaan hier mee akkoord. Mocht de uitgever niet akkoord gaan met beschikbaarstelling van de uitgeversversie van de publicatie, dan is het vaak wel mogelijk om een pre-print of een post-print versie te plaatsen. Als er geen schriftelijke overeenkomst is getekend met een uitgever, dan kan de publicatie in ieder geval geplaatst worden (mondelinge overeenkomsten zijn met betrekking tot auteursrecht niet geldig).
Wat vinden lectoren zelf van Open Access?
In het najaar van 2010 is een onderzoek gehouden onder alle lectoren in Nederland naar hun houding ten opzichte van Open access. Open Access is het digitaal, online, gratis en vrij van de meeste auteursrechtrestricties beschikbaar maken van onderzoeksresultaten. Uit het onderzoek blijkt dat lectoren positief staan ten opzichte van Open Access. Van de lectoren staat 67% positief tot heel positief ten opzichte van Open Access. Slechts 2% staat er negatief tegen over. 68% vindt Open Access ook belangrijk tot zeer belangrijk voor het HBO terwijl slechts 4% het niet belangrijk vindt. Maar liefs 89% is bereid in de toekomst meer via Open Access te publiceren.
Verder blijkt dat lectoraten jaarlijks gemiddeld 10 publicaties publiceren waarvan naar schatting 37% Open Access beschikbaar is. Lectoren weten weinig van Open Access maar gebruiken zelf wel Open Access publicaties. Ze ervaren wel belemmeringen bij het beschikbara maken van hun eigen publicaties. Lectoren zeggen dat de impact factor een rol speelt als belemmering om Open Access te publiceren. 31% geeft aan dat het moeten publiceren in tijdschriften met hoge impact factor een grote tot zeer grote belemmering is. Open Access journals zijn daarbij vaak geen alternatief want 35% zegt dat het feit dat Open Access journals een te lage impact factor hebben een grote tot zeer grote belemmering is. En 27% zegt hetzelfde over het feit dat er te weinig Open Access journals zijn. Ook onbekendheid, doelgerichtheid en kosten zijn een punt, terwijl ook het bewustzijn van het Open Access nog moet groeien.
Als oplossingen voor knelpunten rond Open Access worden genoemd: Geef onderzoekers informatie en ondersteuning en maak het makkelijker. Probeer lectoren te verleiden, leer onderzoekers de alternatieven kennen voor het publiceren in gesloten wetenschappelijke bladen, creëer zelf alternatieven en koop oude publicaties af. Stimuleer verder publiceren op HBO kennisbank en op lectoren.nl. Onderhandel als HBO met uitgevers over Open Access maar zie ze ook als partner. Publiceer auteursversies want dat mag meestal van uitgevers. De auteursversie is de voorlaatste versie van een artikel zonder de officiële opmaak van de uitgever. Werk ook aan de kwaliteitsborging van onderzoekspublicaties.
Het onderzoek resulteert in een set van aanbevelingen voor lectoren en andere onderzoekers; bibliotheken / mediatheken van hogescholen; het Samenwerkingsverband Hogeschool Bibliotheken; besturen van Hogescholen; het Forum voor Praktijkgericht onderzoek; de HBO-raad; Surf en SIA/Raak; en tot slot ZonMW en andere financiers van onderzoek.
Het volledige rapport treft u onderaan deze pagina aan.
Rechts vindt u meer informatie over Open Onderzoek, waaronder voorlichtingsmateriaal.
Verder kunt u voor meer informatie contact opnemen met de projectleider van Open Onderzoek! lector Daan Andriessen van Hogeschool Inholland: Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. (06-52375658).
|
|||
