Hoger Onderwijs ten Dienste van het Goede Leven?

Moderne managers staan vooral ten dienste van Goed Leven. Goed leven richt zicht vooral op materiële zaken zoals winst, marktaandeel en groei. De onderliggende gedachte hierachter is dat geld, materiële zaken en kunnen consumeren gelukkig maakt. De afgelopen tijd worden we kiehard geconfronteerd met de grenzen van ons materialisme.

Het milieu en klimaat is grondig vernield en er woeden verschillende oorlogen over steeds schaarser wordende energie- en voedselbronnen. De recente kredietcrisis is een van de vele symptomen dat we te ver zijn doorgeschoten in ons martdenken en onbeperkte drang naar consumeren. 

Plato stelt dat geluk vooral besloten ligt in het Goede Leven. Het is een leven dat betekenis en zin heeft. Het Goede Leven, gaat over waarden en deugden. Het is een leven dat van binnen-uit vorm wordt gegeven. Het is een zoeken naar (levens-)wijsheid en werken aan karaktervorming. Zaken als reflectie, beschouwing, humane waarden en dienstbaarheid staan hierbij centraal. Volgens Plato is de ideale manager iemand die zich ten dienste stelt van het Goede Leven. Deze manager maakt daadwerkelijk het verschil in het leven van mensen en de samenleving.

Managers (leiders) worden in de regel opgeleid in het Hoger en Academisch Onderwijs. De vraag is of we onze studenten vooral willen blijven opleiden vanuit het paradigma van kapitaal, markt en consumeren of dat we een andere weg willen gaan verkennen. Het is naast het opdoen van kennis en vaardigheden ook de weg van bezinning en reflectie. Hierin komen andere, dan de huidige dominante marktgerichte competenties centraler te staan.

Vraag die ik hier aan de orde stel is de volgenden: Zouden we het Hoger Onderwijs niet meer ten dienste van het Goede Leven, ten dienste van het leven dat zin en betekenis heeft.

Zie ook:

Botton, A. (2009), Alain de Botton, Van der Leeuw Lezing, 2009

Anthonio, G.G. (2009), Een organisatie ten dienste van het Goede Leven, In: Beroepstrots, red. van den Brink), pag. 268-292, Boom.